สิทธิที่หลากหลาย คำบรรยายภาษาไทย แปลจากการ์ตูนช่อง Spectrum of Rights Comic แปลโดย สฤณี, ใส่ลงภาพโดย POAKPONG

Spec1-1.gif: ครีเอทีฟคอมมอนส์ต้องการช่วยเติมเต็มขอบเขตความเป็นไปได้ของการเผยแพร่งาน ตั้งแต่การเผยแพร่แบบสงวนลิขสิทธิ์ 100% ไปจนถึงการเผยแพร่แบบเสียสละลิขสิทธิ์ทั้งหมดให้กับสาธารณะ รูปแบบสัญญาอนุญาตของเราช่วยให้คุณสามารถรักษาลิขสิทธิ์ไว้ แต่ในขณะเดียวกันก็อนุญาตให้คนอื่นใช้งานของคุณภายใต้เงื่อนไขที่คุณกำหนด สัญญาของเราช่วยให้คุณสามารถเผยแพร่งานในลักษณะ “สงวนลิขสิทธิ์บางประการ” ได้

Spec1-2.gif: เมื่อคุณสร้างงานขึ้นมาชิ้นหนึ่ง งานนั้นจะถูกคุ้มครองภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์แบบสงวนลิขสิทธิ์ 100% โดยอัตโนมัติ ไม่ว่าคุณจะแจ้งต่อทางการหรือไม่ ไม่ว่าคุณจะแสดงเครื่องหมาย © บนงานของคุณหรือไม่ นี่เป็นเรื่องปกติสำหรับคนที่ต้องการควบคุมการนำงานของพวกเขาไปใช้ในทุกแง่ทุกมุม แต่สำหรับคนที่อยากแบ่งปันงานของพวกเขาให้คนอื่นได้ใช้ ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดล่ะ?

Spec1-3.gif: เราออกแบบสัญญาอนุญาตแบบครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับคนเหล่านั้น – คนที่เข้าใจว่านวัตกรรมและไอเดียใหม่ ๆ เกิดจากการต่อยอดไอเดียที่มีอยู่เดิม

Spec1-4.gif: สัญญาอนุญาตแบบครีเอทีฟคอมมอนส์ทุกประเภทอนุญาตให้คนทั่วโลกสามารถเผยแพร่ จัดแสดง ทำซ้ำ และโพสงานของคุณในเว็บไซต์ ตราบใดที่พวกเขาปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คุณเป็นผู้กำหนด

Spec2-1.gif: มีเงื่อนไขหลักสี่ข้อที่คุณสามารถเลือกใช้ในสัญญาอนุญาตแบบครีเอทีฟคอมมอนส์ได้ เงื่อนไขประการแรกคือ ยอมรับสิทธิของผู้สร้าง (Attribution) สมมุติว่าผมเป็นช่างภาพมือสมัครเล่น และอยากเผยแพร่ชื่อและงานของผมผ่านเว็บไซต์ เงื่อนไขนี้ช่วยให้คนอื่น ๆ สามารถเผยแพร่งานของผมได้ ตราบใดที่พวกเขาให้เครดิตว่าผมเป็นผู้ถ่าย

Spec2-2.gif: ดังนั้น เมื่ออิกนาชิโอ (Ignacio) เจอเว็บของผม เขาก็รู้ได้ทันทีว่าเขาจะนำรูปของผมไปใช้ได้ ตราบใดที่เขาให้เครดิตผม อิกนาชิโอไม่จำเป็นต้องติดต่อผมก่อนที่จะนำรูปไปใช้ เขาเพียงแต่ต้องระบุชื่อของผมอย่างชัดเจน และลิงก์ไปยังสัญญาอนุญาตของผมเท่านั้น

Spec2-3.gif: เงื่อนไขอีกประการหนึ่งคือ ไม่ใช้เพื่อการค้า (Noncommercial) เงื่อนไขนี้ช่วยให้ผมสามารถแบ่งปันรูปถ่ายกับคนทั้งโลกได้ แต่ห้ามไม่ให้ใครหาเงินจากรูปของผม ถ้าใครต้องการใช้รูปของผมเพื่อการค้า เขาต้องขออนุญาตผมก่อน นั่นคือตอนที่ผมอาจจะเรียกร้องค่าตอบแทนจากเขา!

Spec2-4.gif: ดังนั้น ถ้าคุณครูชื่อเอซรา (Ezra) อยากโพสรูปถ่ายของผมบนเว็บไซต์ของวิชาของเขา เขาก็โพสได้โดยไม่ต้องขออนุญาตก่อน แต่เขายังต้องลิงก์กลับมาที่สัญญาอนุญาตของผม คนอื่นจะได้รับทราบเงื่อนไขว่าพวกเขาจะใช้รูปนี้ด้วยวิธีใดได้บ้าง

Spec3-1.gif: ในทางกลับกัน สมมุติว่ามิรันด้า (Miranda) อยากใช้รูปของผมในหนังสือที่เธอกำลังทำอยู่ เนื่องจากเธอต้องการขายหนังสือเล่มนั้น เธอต้องติดต่อผมเพื่อขออนุญาต ก่อนที่จะใช้รูปนั้นในหนังสือของเธอได้

Spec3-2.gif: เงื่อนไขประการที่สามคือ ไม่แก้ไขต้นฉบับ (No Derivative Works) เงื่อนไขนี้อนุญาตให้ทุกคนทำซ้ำและเผยแพร่รูปถ่ายของผมได้ ตราบใดที่พวกเขาไม่ดัดแปลงหรือตัดต่อรูปดังกล่าว ผมอาจเลือกใช้เงื่อนไขนี้ถ้าผมต้องการเผยแพร่รูปที่เป็น “ต้นฉบับ” ของผมเท่านั้น

Spec3-3.gif: สมมุติว่ามายา (Maya) ต้องการตัดต่อรูปถ่ายของผม แล้วเอาไปใช้ในคอลลาจ (collage) ที่เธอกำลังทำอยู่ เนื่องจากผมเผยแพร่รูปถ่ายภายใต้เงื่อนไข ไม่แก้ไขต้นฉบับ มายาต้องขออนุญาตผมก่อนที่จะเอารูปไปตัดต่อได้ อย่างไรก็ตาม เธอสามารถทำซ้ำและเผยแพร่ต้นฉบับดั้งเดิมของรูปนี้ได้โดยไม่ต้องขอ

Spec3-4.gif: เงื่อนไขประการสุดท้ายคือสิ่งที่เราเรียกว่า ใช้สัญญาอนุญาตแบบเดียวกัน (Share Alike) เงื่อนไขนี้เรียกร้องให้ทุกคนที่ตัดต่อหรือต่อยอดรูปถ่ายของผม เผยแพร่งานชิ้นใหม่ที่ใช้รูปนั้นภายใต้เงื่อนไขเดียวกันกับที่ผมเลือกใช้ สมมุติว่าผมเลือกใช้สัญญาอนุญาตแบบมีเงื่อนไข ใช้สัญญาอนุญาตแบบเดียวกัน รวมทั้ง ยอมรับสิทธิของผู้สร้าง และ ไม่ใช้เพื่อการค้า ด้วย

Spec4-1.gif: ภายใต้เงื่อนไขที่ผมเลือกใช้ทั้งหมดนี้ มายาสามารถตัดต่อและนำรูปผมไปใช้ในงานคอลลาจของเธอ ตราบใดที่เธอเผยแพร่คอลลาจชิ้นนั้นภายใต้เงื่อนไขประเภทเดียวกันกับที่ผมให้เธอใช้ นั่นคือ ยอมรับสิทธิของผู้สร้าง, ไม่ใช้เพื่อการค้า และ ใช้สัญญาอนุญาตแบบเดียวกัน นอกจากนี้ เธอยังต้องปฏิบัติตามสัญญาอนุญาตดั้งเดิมของผม นั่นคือ ให้เครดิตกับผมในฐานะผู้ถ่ายรูป และไม่นำคอลลาจนั้นไปขาย เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผมก่อน

Spec4-2.gif: นั่นคือวิธีทำงานของเงื่อนไขทั้งสี่ประการ ซึ่งคุณสามารถหยิบมาผสมผสานกันได้ตามใจชอบเพื่อสะท้อนความต้องการของคุณ การผสมผสานเงื่อนไขทั้งหมดนี้ทำได้ 11 รูปแบบด้วยกัน

Spec4-3.gif: แต่ถ้าคุณไม่ต้องการสงวนลิขสิทธิ์เลย แต่ต้องการมอบงานชิ้นนั้นให้กับสาธารณะโดยปราศจากเงื่อนไขใด ๆ ทั้งสิ้น คุณก็สามารถมอบงานชิ้นนั้นแด่สาธารณะผ่านเว็บไซต์ครีเอทีฟคอมมอนส์ได้ ด้วยการประกาศยกงานให้เป็น “สมบัติสาธารณะ” (public domain) ซึ่งเท่ากับเป็นการประกาศว่า “ไม่ขอสงวนลิขสิทธิ์ใด ๆ ทั้งสิ้น”

Spec4-4.gif: เราหวังว่าเครื่องมือของครีเอทีฟคอมมอนส์เหล่านี้จะสามารถช่วยให้คุณและคนอื่น ๆ แบ่งปันงานสร้างสรรค์หลากหลายรูปแบบและผ่านสื่อนานาชนิด ภายใต้เงื่อนไขที่คุณเองเป็นผู้กำหนด