ครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ได้ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย พัฒนาห้องสมุดดิจิทัล kids-d.swu.ac.th ที่รวมเนื้อหาบทเรียนระดับประถมและมัธยมจากโรงเรียนสาธิต มศว. ประสานมิตร และเปิดให้ทุกคนสามารถค้นหาและใช้งานได้ฟรี

โครงการ Kids-D เพิ่งเปิดตัวเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2552 ที่ผ่านมา พร้อมกับใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ ประเภทแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย ในการเผยแพร่เนื้อหาบทเรียนในห้องสมุด

วิชาการ.คอม (vcharkarn.com) เว็บไซต์เพื่อการศึกษาอันดับต้นๆ ของประเทศไทย ได้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 3.0 ประเทศไทย เผยแพร่เนื้อหาส่วนบทความกว่า 1,200 เรื่องแล้ว

วิชาการ.คอม ก่อตั้งโดยนักเรียนทุนรัฐบาล 3 ท่าน ที่เห็นความสำคัญของการสร้างแหล่งความรู้วิชาการสำหรับเยาวชนบนอินเทอร์เน็ตที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายและมีคุณภาพ ขณะนี้ดำเนินงานเป็นปีที่ 9 โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนอย่างต่อเนื่อง

เนื้อหาในเว็บเกิดมาจากอาสาสมัครที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในด้านต่างๆ ช่วยกันเขียนเผยแพร่ในลักษณะบทความ นอกจากนั้นยังมีเนื้อหาอื่นๆ ที่มีประโยชน์ต่อนักเรียน นักศึกษา เช่น ข้อสอบ บทเรียน แนะนำหนังสือ ข่าวทุนการศึกษา และส่วนที่ให้ผู้ใช้เป็นผู้สร้างเนื้อหา เช่นบล็อก คาเฟ่ คลับ เป็นต้น

ปัญหา : อยากเผยแพร่เนื้อหาบนเน็ตให้คนใช้เยอะ ๆ แต่กลัวโดนก๊อปปี้ไปใช้โดยไม่ให้เครดิต

คำตอบ : สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ (Creative Commons license)

เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย จะจัดงานเปิดตัวสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย ที่ห้องประชุมชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ตรงข้าม MBK ในวันที่ 2 เมษายน 2552 เวลา 13.00 – 16.00 น.

งานอะไร ?

เปิดตัวสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย

วันพฤหัสบดีที่ 2 เมษายน 2552 เวลา 13:00 – 16:00

ณ ห้องประชุม ชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ตรงข้ามเอ็มบีเค
(BTS สนามกีฬาแห่งชาติ, มีที่จอดรถในอาคาร แผนที่)

13:00 ลงทะเบียน

13:30 แถลงข่าวเปิดตัว สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย

• คุณพิชัย พืชมงคล หัวหน้าโครงการ (สำนักกฎหมายธรรมนิติ)
• คุณพรชัย เจียรวนิช ภาคีสนับสนุน (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)

14:00 ตอบข้อซักถาม

14:15 นำเสนอตัวอย่างหน่วยงานและเว็บไซต์ที่ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

14:45 เสวนาเรื่อง “การเผยแพร่เนื้อหาดิจิทัลเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมเสรี”
ดำเนินการเสวนาโดย

• คุณวิริยะ สว่างโชติ (ศูนย์วัฒนธรรมศึกษา วัฒนศาลา)

ร่วมเสวนาโดย

• คุณพิชัย พืชมงคล (โครงการครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย)
• คุณวันฉัตร ผดุงรัตน์ (พันทิป.คอม)
• คุณสุภาพ หริมเทพาธิป (คนทำหนัง และเครือข่ายสื่อใหม่สร้างสรรค์)
• คุณปราบดา หยุ่น (นักเขียน ศิลปิน และสำนักพิมพ์)

16:00 ปิดงาน ถาม-ตอบ พูดคุยกันต่อตามอัธยาศัย

ใครมาได้บ้าง ?

ทุกคนที่สนใจในการเผยแพร่งานสร้างสรรค์ให้สาธารณะใช้งานและพัฒนาต่อยอด ไม่ว่าคุณจะเป็น

• บล็อกเกอร์ นักเขียน
• นักถ่ายภาพ นักสร้างหนัง นักแต่งเพลง นักดนตรี
• หน่วยงานที่ต้องการเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ องค์กรสาธารณประโยชน์ ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ คลังข้อมูล
• เว็บไซต์เพื่อการศึกษา
• ผู้ให้บริการเนื้อหา พื้นที่บล็อก เว็บบอร์ด
• ฯลฯ

มาแล้วได้อะไร ?

• รู้จักสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบต่าง ๆ แนวทางการเลือกใช้สัญญาอนุญาตแต่ละแบบ พร้อมตัวอย่าง
• วิธีการใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์กับงานแต่ละประเภท เช่น งานเขียน บล็อก ดนตรี วีดิโอ งานรีมิกซ์ งานวิจัย สื่อการศึกษา ฯลฯ
• รู้จักเพื่อน ๆ และหน่วยงานที่สนใจครีเอทีฟคอมมอนส์และแนวคิดวัฒนธรรมเสรี
• พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ในประเด็นวัฒนธรรมเสรีและการเผยแพร่เนื้อหาแบบเปิด (open content) กับผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญา ศิลปินผู้สร้างงาน และผู้เผยแพร่เนื้อหา

อะไรคือ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ ?

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ (Creative Commons License) เป็นสัญญาที่จัดทำขึ้นเพื่อให้เจ้าของงานอันมีลิขสิทธิ์ สามารถเปิดให้สาธารณชนนำงานของตนไปใช้ได้สะดวกยิ่งขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน เพียงแต่ทำตามเงื่อนไขที่เจ้าของลิขสิทธิ์กำหนดไว้ เช่น อ้างที่มา ไม่ใช้เพื่อการค้า หรือ คงต้นฉบับไม่ดัดแปลง เป็นต้น

การใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ ไม่ใช่การสละลิขสิทธิ์ที่มีในงานของตนเอง หรือการอุทิศงานของตนเป็นสาธารณสมบัติ เพราะเจ้าของงานยังคงเป็นผู้ถือครองลิขสิทธิ์ เพียงแต่ได้มอบสิทธิบางประการให้บุคคลอื่นสามารถนำงานไปใช้ได้ ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

หากมีการนำงานไปใช้โดยผิดเงื่อนไข เจ้าของงานยังสามารถฟ้องร้องและบังคับผู้ที่ทำผิดเงื่อนไข ได้ตามที่กฎหมายลิขสิทธิ์คุ้มครอง

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์เปิดให้สาธารณะแลกเปลี่ยนงานสร้างสรรค์ได้โดยง่าย สะดวก และแทบไม่มีค่าใช้จ่าย รวมทั้งส่งเสริมการพัฒนาต่อยอดเพื่อสร้างงานใหม่ ๆ ทำให้งานที่ใช้สัญญาอนุญาตดังกล่าว สามารถไหลเวียนไปในสังคมได้อย่างเสรี ส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาของเยาวชนและประชาชน ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงของกลุ่มที่ด้อยโอกาส อีกทั้งช่วยลดการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย

ปัจจุบัน ทั่วโลก มีงานที่เผยแพร่โดยใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ประมาณ 130 ล้านชิ้น เฉพาะในเว็บฝากภาพ Flickr มีมากกว่า 100 ล้านชิ้นแล้ว

เราคือใคร?

เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย (cc.in.th) เป็นหน่วยงานที่ร่วมงานกับ Creative Commons International อย่างเป็นทางการในการจัดทำสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย โดยทีมกฎหมายของเครือข่ายฯ ซึ่งนำโดย สำนักกฎหมายธรรมนิติ ได้ปรับสัญญาฉบับทั่วไปให้สอดคล้องและสามารถใช้บังคับได้ตามกฎหมายไทย นอกจากนี้เครือข่ายฯ ยังดำเนินงานประชาสัมพันธ์ รณรงค์ ให้ผู้สร้างสรรค์งานเข้าใจถึงประโยชน์และหันมาใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ในการเผยแพร่งานของตน

ปัจจุบันมีหน่วยงานสำคัญ ที่ใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ในการเผยแพร่เนื้อหาแล้ว เช่น สถาบันวิจัยทีดีอาร์ไอ, เว็บไซต์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, GotoKnow.org, ThaiGoodView.com, Fuse.in.th และ นิตยสารโอเพ่นออนไลน์

โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากแผนงาน ICT เพื่อสุขภาวะออนไลน์และการสนับสนุนภาคีเครือข่าย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

อ่านเพิ่ม

• บทความแนะนำครีเอทีฟคอมมอนส์ใน BusinessWeek Thailand
• สไลด์อธิบายครีเอทีฟคอมมอนส์ สั้นๆ
• สไลด์อธิบายครีเอทีฟคอมมอนส์ ยาวขึ้นมาอีกนิด

ติดต่อ

RSVP สำรองที่นั่งได้ที่ คุณชิตพงษ์ (guopai) ผู้ประสานงาน – guopai (at) gmail.com

หรือติดต่อ

• เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย – info (at) cc.in.th
• คุณอาทิตย์ (bact’) ทีมงาน – arthit (at) gmail.com
• คุณอิสริยะ (markpeak) ทีมงาน – markpeak (at) gmail.com

http://cc.in.th/

GotoKnow.org ชุมชนบล็อกเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ยอดนิยมสำหรับคนทำงานด้านสุขภาวะและสังคม ได้เพิ่มคุณสมบัติในการอนุญาตให้ผู้ใช้สามารถเลือกสัญญาอนุญาตที่จะใช้กับบันทึกของตนเอง

โดยสัญญาอนุญาตที่มีให้เลือกได้แก่ สงวนสิทธิ์ทุกประการ (All Rights Reserved) ไม่สงวนสิทธิ์ใดๆ (Public Domain) และครีเอทีฟคอมมอนส์ทั้ง 6 แบบ

ผู้ใช้สามารถเลือกสัญญาอนุญาตได้ที่หน้าสร้าง / แก้ไขบันทึก

เมื่อผู้ใช้เลือกสัญญาอนุญาตแล้ว ประเภทสัญญาอนุญาตก็จะไปปรากฏที่ด้านล่างของบันทึกนั้นๆ

โอกาสนี้ เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทยขอขอบคุณ GotoKnow.org ที่เป็นผู้ริเริ่มให้ทางเลือกผู้ใช้ในการเลือกรูปแบบการสงวนสิทธิ์ที่ยืดหยุ่นและเหมาะสมกับความต้องการของแต่ละคน และขอเชิญชวนให้ผู้ให้บริการเนื้อหาบนเว็บ เช่น บล็อก เว็บฝากภาพ วิดีโอ และอื่นๆ ได้พิจารณาเพิ่มคุณสมบัติการเลือกสัญญาอนุญาตเพื่อประโยชน์ของผู้ใช้บริการของท่าน

หากมีข้อสงสัยสามารถติดต่อสอบถามได้ยังอีเมลกลุ่ม ccthailand@googlegroups.com ได้ทันทีครับ

นี่คือ banner ใหม่ของ cc.in.th ขนาด 250×70 ครับ ผู้สนใจสนับสนุนครีเอทีฟคอมมอนส์สามารถนำไปแปะในเว็บ / บล็อกแล้ว link กลับมาที่ http://cc.in.th ได้เลยครับ

ถ้าท่านต้องการขนาดอื่น ก็สามารถโหลดไฟล์ .svg ไปปรับได้เอง หรือแจ้งความต้องการมาที่ ccthailand@googlegroups.com ก็ได้ครับ

ระหว่างวันที่ 4-7 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ผมได้ใปร่วมประชุมครีเอทีฟคอมมอนส์ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่กรุงมะนิลา ฟิลิปปินส์ และได้บันทึกเรื่องราวทั้งหมดไว้ที่บล็อก แบ่งเป็น 4 ตอนดังนี้ครับ

1. ไปประชุมที่ฟิลิปปินส์: ความประทับใจที่เริ่มก่อร่างสร้างตัว เกี่ยวกับการเดินทางและการผจญภัยยาวค่ำคืนกลางกรุงมะนิลาในวันแรกที่ไปถึง
2. ไปประชุมที่ฟิลิปปินส์: ผองเพื่อนครีเอทีฟคอมมอนส์แห่งเอเชีย เกี่ยวกับการประชุมครึ่งวันแรก แนะนำโครงการต่างๆ ของ CC ในประเทศเอเชียและแปซิฟิก
3. ไปประชุมที่ฟิลิปปินส์: แผนการโปรโมตครีเอทีฟคอมมอนส์และความร่วมมือระหว่างประเทศในเอเชีย เป็นการประชุมตอนบ่ายของวันแรก และการแสดงวัฒนธรรมตอนกลางคืน (มีรูปด้วย)
4. ไปประชุมที่ฟิลิปปินส์: แผน 6 ประการเพื่อพัฒนาครีเอทีฟคอมมอนส์ร่วมกัน เป็นการประชุมวันที่สอง เกี่ยวกับความร่วมมือเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนา CC ในเอเชียไปด้วยกัน

สำหรับสไลด์นำเสนอ ดูได้ที่บันทึกนี้ครับ

ผมในฐานะผู้ประสานงานและผู้แทนครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย กำลังจะไปร่วมงานประชุมความร่วมมือครีเอทีฟคอมมอนส์เอเชีย-แปซิฟิก (Creative Commons Asia-Pacific Conference) ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ระหว่างวันที่ 5-6 กุมภาพันธ์ 2552 นี้ครับ

ในการประชุมครั้งนี้ ทางผู้จัดได้กำหนดให้มีการนำเสนอหลายกลุ่มเนื้อหาด้วยกัน โดยครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทยจะนำเสนอ 4 เรื่อง ผมจึงได้เตรียมแฟ้มนำเสนอและเผยแพร่ไว้ที่นี่ครับ

• Creative Commons Thailand: Licensed Projects Showcase สไลด์ชุดที่ 1/4
• Creative Commons Thailand: Jurisdiction Overview สไลด์ชุดที่ 2/4
• Creative Commons Thailand: Licenses Usage สไลด์ชุดที่ 3/4
• Creative Commons Thailand: Organizational Overview and Challenges สไลด์ชุดที่ 4/4

หลังจากที่ได้หารือในกลุ่ม ccthailand เรื่องดีไซน์โลโก้ครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทยมาระยะหนึ่ง จนได้แบบที่เป็นไปตามข้อกำหนดของ Creative Commons จึงขอเปิดให้มีการโหวตเลือกโลโก้ตามลิงก์ข้างล่างครับ (คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่)

http://www.polldaddy.com/p/1315784/

1. แบบที่ 1 (คค และตัวพิมพ์เล็ก – creative commons thailand)
2. แบบที่ 2 (คค และตัวพิมพ์ใหญ่นำ – Creative Commons Thailand)
3. ไม่เอาทั้งสองแบบ

ทุกท่านมีสิทธิ์โหวต โดยจะปิดรับโหวตในวันที่ 31 มกราคมนี้

โลโก้นี้เป็นโลโก้ของเครือข่าย/โครงการครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย เพื่อใช้กับเว็บไซต์ สิ่งพิมพ์แนะนำ CC นามบัตร และอื่นๆ แต่ไม่ได้ใช้แทนสัญลักษณ์สัญญาอนุญาต (ซึ่งใช้แบบเดียวกันทั่วโลก)

อนึ่ง สาเหตุที่ต้องออกแบบโลโก้ใหม่ เพราะครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทยไม่สามารถใช้โลโก้มาตรฐานของครีเอทีฟคอมมอนส์ได้ เนื่องจากติดข้อกำหนดของ creativecommons.org ที่ระบุว่าอนุญาตให้ผู้อื่นใช้โลโก้ครีเอทีฟคอมมอนส์ หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของโลโก้ดังกล่าว เพื่อการชี้ไปยังเว็บไซต์ creativecommons.org เท่านั้น

ไม่นานมานี้ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ TDRI (tdri.or.th) ได้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบ by-nc-sa ในการเผยแพร่งานวิจัยบนเว็บครับ ท่านสามารถนำงานวิจัยของ TDRI ที่เผยแพร่บนเว็บ ไปใช้ต่อ ส่งต่อ ดัดแปลงเพื่อประกอบหรือต่อยอดงานวิจัยอื่น โดยไม่ต้องขออนุญาต แต่ต้องอ้างที่มา ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า และต้องใช้สัญญาอนุญาตฉบับเดียวกันนี้กับการเผยแพร่งานที่ดัดแปลงต่อยอดแล้ว

นอกจากนั้น เว็บเผยแพร่สื่อการเรียนการสอนระดับโรงเรียนที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง คือ ThaiGoodView.com ก็ได้ใช้สัญญาอนุญาต CC by-nc-sa แล้วเช่นกัน ซึ่งในกรณี ThaiGoodView นี้มีประเด็นน่าสนใจเกี่ยวกับแรงจูงใจของครูและประโยชน์ที่ครูจะได้รับจากการใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ ซึ่งผมได้เขียนถึงไว้ในบล็อกเรื่อง แรงจูงใจของการบริจาคเนื้อหาเพื่อการศึกษา: กรณีการใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ของ ThaiGoodView.com ครับ